چکیده :
از آیات، روایات و کتب مقدس آسمانی استفاده می­شود که جهان، روزی را در پیش دارد که در آن روز، همه­ی کشورهای کوچک و بزرگ به یک کشور تبدیل می­شود. مرزهای جغرافیایی کشورها برداشته می­شود و حکومت واحد جهانی بر پایه­ی عدالت و آزادی تشکیل می­گردد و یک رهبر با یک دین و یک قانون اساسی در همه­ی جهان حکومت می­کند.


قرآن با صراحت درباره­ی جهانی شدن اسلام و غلبه­ی این دین بر سایر ادیان خبر می­دهد. «هو الذی أرسل رسوله بالهدی و دین الحق لیظهره علی الدین کلّه و لو کره المشرکون”.


از گفتار معصومین (ع) در ذیل این آیه بر می­آید که هنوز تأویل این آیه محقق نشده است و روزی خواهد رسید که دین حق ـ اسلام ـ علی رغم خواسته­ی مشرکان بر همه­ی دنیا سیطره یابد و بندگان صالح خدا، وارثان زمین باشند چرا که بر اساس وعده الهی، عاقبت از آن پرهیزگاران است.


علاوه بر قرآن، روایات فراوانی بر غلبه­ی کامل دین اسلام بر تمام ادیان جهان دلالت دارد. رسول اکرم (ص) فرمودند که در آن روز آیین مقدس اسلام روی زمین را فرا می­گیرد، حکومت از دست کفار گرفته می­شود و حکومتی جز حکومت اسلامی باقی نخواهد ماند و تا هر کجا که تاریکی شب نفوذ کند، این آیین مقدس نفوذ خواهد کرد. امام سجاد (ع) نیز فرمودند که خداوند به هنگام قیام قائم، اسلام را بر همه­ی ادیان پیروز می­گرداند.


حضرت قائم در آخرالزمان ریشه­ی همه­ی تضادها، برخورد­ها و اختلافات را که از کفر، شرک و نفاق بر می­خیزد، از بیخ و بن بر می­کند تمامی اختلافات دینی، قومی، نژادی، ملی و جغرافیایی را از میان می­برد تا جایی که همه در برابر خدای تعالی خاضع می­شوند و تنها خدای یگانه را می­پرستند و در سایه­ی یک حکومت، یک رهبر و یک قانون اساسی عادلانه زندگی می­کنند.


چون حکومت واحد جهانی بر اساس عدالت و آزادی استوار می­گردد دیگر مرزهای جغرافیایی و قراردادی در جهان باقی نمی­ماند و هر کس از شرق تا غرب جهان در آن روزگار مسافرت کند به گذرنامه و روادید نیازی نمی­یابد. بلکه بدون مجوز رسمی با عالیترین وسایل نقلیه­ی آن روز حرکت می­نماید و بی هیچ نگرانی به مقصد می­رسد؛ زیرا همه­ی جهان در آن روزگار به یک امت واحد مبدّل می­شود و تنها یک حکومت بر آن حاکمیت دارد و آن حکومت عدل “بقیه الله» است و فقط پرچم اسلام بر فراز گیتی به اهتزاز در می­آید و قرآن کریم به عنوان قانون اساسی بر دنیا حکمرانی می­کند.


درحکومت عدل جهانی علاوه بر زوال مرزی کشورها و جوامع، مرزهای مالکیت نیز کم­فروغ می­شود. زیرا مردم بی نیاز و نسبت به مال دنیا بی­رغبت می­گردند. دیگر نیازی به حساب و کتاب دقیق نیست و حتی لازم نیست که دقیقاً مرزهای مالکیت خود را تعیین کنند بنابراین اگر کسی به چیزی نیاز داشته باشد، آن را از جیب دیگری بر می­دارد بدون این که اعتراضی از جانب او رخ دهد.


مقدمه
با توجه به گرایش­ها و اعتقادات مختلف مردم در دنیا از گذشته تاکنون شهرها و کشورهای بزرگ و کوچک با انگیزه­های متنوع سیاسی و مذهبی شکل می­گیرد و هر کدام با مشخصات و ویژگی خاصی در دنیا شناخته می­شود. در این میان وقتی از جغرافیای سیاسی جهان پس از ظهور حضرت مهدی (عج) سخن به میان می­آید، بی­گمان این فرضیه به ذهن می­رسد که یگانگی و اتحاد مردم از جهت دینی و اعتقادی، رفع اختلافات در میان آنان و گسترش فرهنگ عبودیت و زوال شرک در بینشان باعث خواهد شد که مرزبندی­های سیاسی کنونی جهان از بین برود و تنها، قدرت اسلام با ولایت حضرت مهدی (عج) بر جهان سیطره یابد.


از سوی دیگر با فراگیر شدن اسلام ناب محمدی (ص) و به قدرت رسیدن صالحان و پرهیزگاران، بشر به سوی تکامل خود سوق داده می­شود و شرک از زوایای جامعه­ی آن روزگار زوال می­یابد.


این مقاله موضوعات متنوعی از قبیل وضعیت مرزبندی­ها در دوره­ی آخرالزمان، جهانی شدن دین اسلام، اقلیت­های مذهبی و نحوه­ی رفتار حضرت مهدی (عج) با سایر ادیان را در بر می­گیرد. در پایان هم از برترین قدرت سیاسی آن روزگار بر طبق روایات سخن به میان می­آید.


وضعیت مرزها:
با مطالعه روایات و احادیث معصومین (ع) می­توان دریافت که جهان روزی را در پیش دارد که آن هنگام همه­ی کشورهای کوچک و بزرگ به یک کشور تبدیل می­شود و دارای یک پایتخت واحد می­گردد. مرزهای جغرافیایی شهرها و کشورها برداشته می­شود و حکومت واحد جهانی بر پایه­ی آزادی و عدالت تشکیل می­گردد و یک قانون و یک رهبر در پرتو دین اسلام بر تمام جهان حکمرانی می­کند.


عدالت در همه­ی مناطق زمین فراگیر می­شود و ظلم و ستم از میان مردم رخت بر می­بندد و راه­ها امن می­گردد. (شیخ مفید، الارشاد، ج2، ص384 / و هم چنین إربلی، کشف­الغمّه، ج2، ص465) و زمین برکات خود را بر اهلش فزونی می­دارد و در آن روز ایمان مردم به ولایت محقق می­شود. آن هنگام وعده­ی نزول برکات الهی فرا می­رسد. “لو أنَّ أهلَ القری آمَنُوا و اتَّقَوا لَفَتَحنا عَلَیهم برکاتٍ مِن السَّماءِ و الارض»1 (اعراف ـ 99)


اصولاً سیاستمداران برای کنترل کشورها و مناطق تحت سلطه­ی خود و برای دست­یابی به مقاصد مادی خود به مرزبندی کشورها دست می­زنند و قوانینی را برای کنترل بر این مناطق وضع می­کنند که ویژگی اصلی و بارز این قوانین زورگویی و چپاولگری مردم ضعیف است.


اما در پایان شکوهمند تاریخ که دین اسلام فراگیر و عالمگیر می­گردد نیازی به این مرزهای جغرافیایی کنونی نیست چرا که تنها یک حکومت عدل جهانی به رهبری حضرت مهدی (عج) تشکیل می­گردد و دین اسلام علی رغم خواسته­ی مشرکین همه­ی کره­ی زمین را فرا خواهد گرفت؛ “هُو الَّذِی أرسَلَ رَسولَه باِلهدی و دین الحقِ لِیُظهِرَه علی الدّین کُلّه و لوکَرِه المُشرکونَ»2 (صف ـ 9 / و هم چنین توبه ـ 33). به همین سبب در احادیث معصومین در ذیل این آیه به صراحت ذکر می­شود که هنوز تأویل آن محقق نشده است و تحقق واقعی آن در زمان یک پارچگی دنیا در دوره حضرت حجت (عج) رخ می­دهد. (شیخ صدوق، کمال الدین، ج2، ص670/ و هم چنین علامه حلی، العدد القویّه، ص 69)


فلسفه­ی وجودی اسلام این است که همه­ی ملّت­ها و امّت­ها را متحد سازد و آن­ها را به یک امت واحد تبدیل کند و اساس همه­ی تضادها، برخوردها و اختلافات را که از کفر، شرک و ستم مایه می­گیرد از ریشه بسوزاند و همه­ی اختلافات قومی، نژادی، ملی، جغرافیایی و حتی اختلافات دینی را از بین ببرد تا جایی که همه در برابر خدای تعالی سر فرود آورند و تنها خدای یگانه را پرستش نمایند و در سایه­ی آن امت واحد، عادلانه زندگی کنند.


آیین­های آسمانی که در اعصار مختلف بر پیامبران برای هدایت بشر نازل می­شود همانند باران پاک، زلال و شفاف است و بر زمین و زمینیان فرود می­آید و از هر گونه رجس و آلودگی به دور است و در هر جا که فرود آید، پیام یگانگی معبود و آزادی را برای انسان به ارمغان می­آورد.


این آیین­های الهی که در آغاز به صفا و پاکی باران، روشنایی آفتاب و زیبایی بهار است، با تماس به افکار منحط جاهلان و دست­های آلوده مغرضان کینه توز و آمیخته شدن با عادات، رسوم، شهوت­ها و هواهای نفسانی گاهی چنان تحریف و تفسیر به رأی می­شود که جاذبه­ی خود را به کلی از دست می­دهد. از این رو اسلام با وجود پویایی و تحرک که زمانی عقب افتاده­ترین ملّت­ها را به پیشروترین ملل تبدیل کرده نیز از این انحطاط به دور نمی­ماند. بنابراین از اخبار و روایات نباید تعجب کرد که در روزگار مهدی (عج) توجیهات، تأویلات و تحریفات، بسیاری از باورهای ناب اسلامی را تهدید می­کند و ساخته­های ذهنی مدعیان دین، به عنوان باورهای دینی ترویج می­شود. به همین سبب در بسیاری از روایات اسلامی از تجدید دین و آمدن آیین جدید توسط امام مهدی (عج) سخن به میان آمده است.


حضرت علی (ع) در همین زمینه می­فرمایند که ایشان (عج) هواپرستی را به خداپرستی باز می­گردانند پس از آن که مردم خداپرستی را به هواپرستی بازگردانده­اند و رأی­ها را به قرآن برمی­گردانند پس از آن که مردم در قرآن تفسیر به رأی کرده­اند. (فیض الاسلام، ترجمه و شرح نهج­البلاغه، خطبه 138).


توحید در حکومت، سیاست، دین، قانون و در همه­ی زمینه­ها که شالوده­ی اساسی یک حکومت درخشان است، پدیدار می­شود و نفوس مردم تکامل می­یابد که در این حالت پایه­ی آغازین حکومت عدل جهانی برقرار می­شود. «و بر زبان همه­ی مردم آن روزگار ذکر لا اِله اِلا الله جاری می­گردد». (العیاشی، ج2، ص60 / و هم چنین مجلسی، ج 52، ص340).


چون حکومت واحد جهانی بر اساس عدالت و آزادی استوار گردید، دیگر مرزی در جهان باقی نمی­ماند. اگر کسی از شرق جهان تا غرب آن روزگار مسافرت کند، به گذرنامه، روادید و ارز نیاز پیدا نمی­کند. بلکه بدون مراجعه به مقام­های سیاسی با عالی­ترین وسایل نقلیه­ی آن روز حرکت می­کند و بدون هیچ نگرانی به مقصد خود می­رسد. چرا که تنها یک حکومت بر جهان حکمرانی می­کند و یک پرچم برفراز گیتی آراسته می­گردد و اساس قانون آن جامعه، قرآن خواهد بود. در حکومت عدل جهانی نه تنها مرز کشورها و جوامع بلکه مرزهای مالکیت نیز کم­فروغ می­گردد. زیرا همه بی­نیاز می­شوند و نسبت به مال دنیا بی­رغبت می­گردند. دیگر نیازی به حساب و کتاب دقیق ندارند چرا که در صورت نیاز می­توانند خواسته­ی خود را از جیب دیگری تأمین کنند بدون این که از برادر ایمانی خود اعتراضی بشنوند.


در این هنگام دوران برابری و برادری فرا می­رسد و مرزهای کشورها و مالکیت­ها رنگ واقعی خود را از دست می­دهد و این موانع از مسیر اجرای عدالت برداشته می­شود.


با از بین بردن مرزها و حدود جغرافیایی، حکومت جهانی حضرت مهدی (عج) تکامل می­یابد و موانعی که به دست خود بشر، ساخته شده به زوال می­گراید و او به منتهای آرزو و خواسته­اش که آزادی در عمل، تحرک زندگی و عبادت حق می­باشد، می­رسد. زمین است که مهد و وطن هر انسانی در عصر حضرت مهدی (عج) می­شود و آدمیان خدای را عبادت می­کنند و از شرک تهی می­گردند (نور ـ 55).


جهانی شدن اسلام از روی اجبار
از آیات و روایات برمی­آید که اسلام سرانجام بر همه­ی ادیان دیگر غلبه می­نماید و دینی جز آن بر روی زمین باقی نمی­ماند.


از آغاز صدراسلام و با شروع نزول تدریجی قرآن، این معنا از مفاهیم قرآنی به طور آشکار و پنهان برداشت می­شد «أفغیر دینَ اللهِ یبغون وَلَه أسلَمَ مَن فی السمواتِ والارضِ طوعاً و کرها»3 (آل عمران ـ 83) بنابراین در آسمان و زمین یا از روی اطاعت و میل قلبی و یا از روی اجبار همه دین اسلام را می­پذیرند. به طوری که تحقق واقعی منظور و مفهوم این آیه را در زمان امام دوازدهم تأویل می­نمایند و می­فرمایند که حضرت قائم (عج) در آن زمان اسلام را بر یهودیان، مسیحیان، صائبی­ها، زندیق­­ها و کفّار در شرق و غرب زمین عرضه می­دارند و هر کس که اسلام را نپذیرد، کشته می­شود. بدین سان در شرق و غرب جهان کسی باقی نمی­ماند جز این که دین اسلام را می­پذیرد و خدای را به یگانگی پرستش می­نماید. (مجلسی، ج52، ص340).


در آن روزگار راهی برای کافران و مشرکان باقی نمی­ماند که به فساد خود ادامه دهند و پناهگاه و مأمنی ندارند که پنهان بمانند. حتی زیر صخره­ها نیز برای آنان امن نخواهد بود چرا که صخره­ها نیز وجود آنان را به مؤمنان فریاد می­زنند و خواهان نابودی آنان هستند. (شیخ صدوق، کمال الدین، ج2، ص60 / و هم چنین علامه حلی، العدد القویه، ص 69).


هر چند فتنه­گران در طول تاریخ مانع گسترش اسلام و سدّ راه این دین الهی گردیدند. اما به استناد قرآن سرانجام این فتنه­گری زوال می­یابد و شرک از بین می­رود و بانگ توحید بر فراز گیتی به صدا در می­آید. و دین الهی به تمام و کمال در زمین استوار می­گردد «و قاتلوهم حتی لاتکون فتنه و یکون الدینُ کلّه لِلّه»4 (بقره ـ 193 / و هم چنین انفال ـ 39)


از این رو امام باقر (ع) در ذیل این آیه می­فرمایند که تأویل این آیه هنوز فرا نرسیده است. هر چند که پیامبر اسلام (ص) بنا به مصالح خود و یارانش به سایر ادیان رخصت بقا دادند اما هنگامی که تأویل این آیه فرا رسد، از آنان دینی جز اسلام پذیرفته نخواهد شد و گرنه کشته می­شوند (کلینی، ج8،ص 201)


امام صادق (ع) نیز در همین زمینه می­فرمایند که در هنگام تأویل این آیه، دین اسلام، هر منطقه­ای را که تاریکی شب در آن نفوذ کند، فرا می­گیرد. به گونه­ای که بر پشت زمین هیچ مشرکی باقی نمی­ماند (العیاشی، ج2، ص56)


امام باقر (ع) در زمینه پیروزی نهایی اسلام بر سایر ادیان در ذیل آیه “الّذینََ اِن مَکَّنَّاهم فی الارضِ اَقاموا الصلاه و آتوا الزکاهَ و أَمَرُوا بِالمَعروفِ و نَهَوا عن المنکرِ و لِلّهِ عاقبهُ الأُمورِ»5 (حج ـ 41) نیز می­فرمایند که تحقق این آیه در زمان حضرت مهدی (عج) و یاران او رخ خواهد داد که خداوند او را مالک شرق و غرب جهان می­نماید و آیین اسلام را پیروز می­گرداند و بدعت­ها و باطل­ها را به دست او و یارانش نابود می­سازد هم­چنان که سفیهان حق را لگد مال کرده باشند. (مجلسی، ج 51، ص47).


نابودی کفار:
برای پیروزی اسلام و رواج کامل دین بر همه­ی کره خاکی قدرت کافی مورد نیاز است و حضرت مهدی (عج) با تکیه بر قدرت لایزال الهی، این توان را داراست؛ چرا که او یگانه امامی است که از قدرت امامت خود استفاده می­نماید به طوری که کشتارهای خونینی در پی جنگ ایشان (عج) با کفار رخ می­دهد. از این رو امام باقر (ع) در همین زمینه­ می­فرمایند که اگر مردم می­دانستند حضرت قائم (عج) هنگام قیامش چه کشتارهایی به راه می­اندازند، مطمئناً دوست نداشتند او را ببینند. مردم آخرالزمان با مشاهده­ی کشتارهای زیاد آن دوره، ترحّم و عطوفت فراوان پیامبر (ص)را ـ به زعم خود ـ به آن حضرت متذکر می­شوند (مجلسی، ج52، ص354).


جنگ­های سخت و درگیری­های خونین به گونه­ای است که گویی دینی جدید بر عرصه­ی عالم رواج می­یابد. چرا که حضرت بسیار بر مردم سخت می­گیرند و از شمشیر امامت و قدرت آن استفاده می­کنند و در راه خدا از سرزنش هیچ ملامت کننده­ای باکی ندارند (همان).


آری پیامبر اسلام (ص) درمیان عرب جاهلیّت به نرمی رفتار می­نمودند و مردم نیز با این رفتار حضرت خوکرده بودند اما حضرت مهدی (عج) با قتل و کشتار میان آنان رفتار می­نمایند و توبه­ی کسی را نمی­پذیرند و این رفتار حضرت یک فرمان الهی است. (نعمانی، الغیبه النعمانیّه، ص 231 و هم چنین مجلسی، ج 52، ص 353).


اقلیّت های مذهبی:
بعضی از راويان معتقدند که حضرت مهدی (عج) در آخرالزمان حقوق همه­ی ادیان آسمانی قبل از اسلام را به طور کامل مراعات خواهند کرد. بنا بر این روایات، اهل کتاب و کسانی که در دین اسلام شبهه دارند، خواهند توانست با انعقاد پیمان ذمّه وکسب تابعیت در قلمرو حکومت اسلامی آزادانه زندگی کنند و از حقوق انسانی خود بهره­مند گردند.


امام صادق (ع) در جواب «ابوبصیر» که پرسیده بود حضرت مهدی (عج) با اهل ذمّه چه کار خواهند کرد، فرمودند که مانند پیامبر (ص) با آنان پیمان می­بندند و آنان هم با کمال خضوع با دست خودشان «جزیه» می­پردازند. البته امام در پایان حدیث تأکید می­کنند که آنان در آن زمان قادر به فتنه انگیزی نیستند چرا که خونشان در این حالت مباح خواهد بود همان طوری که هم اکنون خونشان برای ما مباح نیست. (مجلسی، ج52، ص 381).


در بعضی از روایات در وجه تسمیه­ی امام دوازدهم می­آورند که ایشان را مهدی (عج) می­نامند؛ زیرا مردم را به امور مخفی هدایت می­کنند. و ايشان (عج) تورات و سایر کتاب های آسمانی را از غاری که در انطاکیه واقع شده، استخراج می­نمایند. و میان اهل تورات با تورات، ميان اهل انجیل با انجیل، ميان اهل زبور با زبور و ميان اهل قرآن با قرآن قضاوت خواهند کرد. (شیخ صدوق، علل الشرایع، ج اول، ص 161 / و همچنین نعمانی، الغیبه النعمانیه، ص 237 / و هم چنین مجلسی، بحار الانوار، ج 51، ص 29).


«شاید بتوان گفت که قضاوت آن حضرت در میان یهود و نصاری، با تکیه بر تورات و انجیل برای اتمام حجت و به عنوان ایجاد زمینه برای هدایت آنهاست. و گرنه با تمسّک جستن به قرآن کریم هیچ نیازی به کتاب های نسخ شده­ی ادیان گذشته نیست و یا شاید استناد حضرت به کتب آنان به این دلیل باشد که تنها نسخه­ی تحریف نشده­ی آنها را بیرون خواهند آورد. در این صورت همان کتاب مقدس آسمانی و کلام خدا است که قابل استناد می­باشد». (کامل سلیمان، یوم الخلاص، ترجمه علی اکبر مهدی پور، جلد اول، ص 522 )


به نظر می­آید که این همان شیوه ای است امیرالمؤمنین (ع) در نهج البلاغه به آن اشاره می ­فرمایند و تأکید می­دارند که اگر برای من مسند قضاوت فراهم گردد، در میان اهل قرآن با قرآن داوری می­کنم تا با نور قرآن به سوی خدا برگردند. و در میان اهل تورات با تورات داوری می­کنم تا با نور تورات به سوی خدا هدایت شوند. و در میان اهل انجیل با انجیل داوری می­کنم تا با نور انجیل به سوی حق راه یابند و درمیان اهل زبور با زبور داوری می­کنم تا بدان طریق به سوی راه خدا هدایت گردند. ( ابن شهر آشوب، المناقب، ج 2، ص 38 / و هم چنین الطبرسی، الإحتجاج، ج اول، ص 258 / و هم چنین دیلمی، ارشاد القلوب، ج 2، ص 374 / و هم چنین الطوسی، الأمالی، ص 523/ و هم چنین فرات ابن ابراهیم، تفسیر فرات، ص 188/ و هم چنین عماد الدین طبری، بشاره المصطفی، ص 216)


در این جا ذکر این نکته لازم است که داوری ائمه­ی معصومین (ع) در میان سایر ادیان، مطابق دین آنان هرگز به معنای رسّمیت بخشیدن به یهود و مسیّحیت پس از آمدن اسلام نمی­باشد بلکه دین ـ کامل ـ در نزد خداوند همان اسلام است. ( آل عمران ـ 19 ) و هر کس آیینی جز اسلام را بپذیرد قطعاً از او پذیرفته نخواهد شد و در آخرت در زمره­ی زیانکاران خواهد بود. (آل عمران ـ 85) امّا حضرت مهدی (ع) برای اتمام حجّت و رفع عذر با بیرون آوردن کتاب های آسمانی با آنان مباحثه و مجادله می­نمایند. و بدین سان نویدها و بشارت های موجود در کتاب های هر آیینی را که از آمدن آن مصلح جهانی خبر داده­اند به آنها گوشزد می­کنند. و حّجت را بر آنان تمام می­گردانند و هر کس که ایمان بیاورد، از او می­گذرند و هر کس پس از شناخت حق و اثبات حقیقت بر کفر و الحاد خود اصرار ورزد، کشته می­شود و این معنی به اهل کتاب منحصر نیست بلکه از فرقه های به ظاهر مسلمان نیز که خود را اهل قرآن می­دانند، در صورتی که در برابر حق تسلیم نشوند، طعمه­ی شمشیر می­گردند.


نکته­ی دیگر در همین زمینه این است که با توجه به مدت مبارزات نظامی امام و ابعاد وسیع آن در خاورمیانه و صلح ابتدایی با بعضی مناطق به نظر می­رسد که تا مدّت­ها افراد به آیین خویش عمل می­کنند ولی به دلیل سیطره­ی امام بر جهان، به کمال رسیدن درک و باور دینی انسان و هم چنین آشنایی با عدل امام (عج) زمینه برای پذیرش دین اسلام برای همه ایجاد می­شود و دین اسلام برای آنان با ارزش جلوه می­کند و به تدریج به اسلام گرایش می­یابند.


ردّ نظریه­ی پرداخت جزیه توسط ادیان در آخرالزمان
دربرابر روایات مختلفی که معتقد به پرداخت جزیه ادیان دیگر در دوره­ی حضرت قائم (عج) است، روایات دیگری وجود دارد که این مسأله را انکار می­کنند و برای آن وجهی قایل نیستند و بر این باورند که به هنگام قیام حضرت مهدی (عج) هیچ سرزمینی باقی نمی­ماند مگر آن که دو عبارت مقدّس «شهادتین» برفراز آن به صدا در می­آید. اقرار به توحید و شهادت به رسالت حضرت محمّد (ص) همان معنای اسلامی است که از آیه­ی «وله أسلَمَ من فی السماوات و الارض طوعاً و کرها»3 (آل عمران ـ 83) فهمیده می­شود. از این رو حضرت (عج) از آنان «جزیه» قبول نمی­کنند و آنان را میان اسلام و شمشیر مخیّر می­گردانند. «قاتلوهم حتی لاتکون فتنه و یکون الدین کلّه لله»4 (بقره ـ193) و این قدر با آنان مبارزه می­کنند تا کشته شوند و هر نوع شرک از روی زمین رخت بربندد. (العیاشی، ج اوّل،ص 183) خداوند به وسیله­ی او اسلام را پس از ذلّت به عزّت می­رساند و پس از افسرده شدن این دین، آن را زنده می­سازد.


ایشان «جزیه» را کنار گذاشته و با شمشیر به سوی خدا دعوت می­کنند و هرکس نپذیرد، کشته خواهد شد و هر کس با ایشان درافتد زبون می­گردد و مذاهب دیگر را از روی زمین برمی­چینند و در روی زمین جز دین خالص باقی نمی­ماند و «میان مردم به عدالت رفتار می­کنند. در این میان زمین گنج­ها و برکات خود را بر مردمان ارزانی می­دارد و از بس که ثروت بین مؤمنین گسترش می­یابد، هیچ نیازمندی وجود ندارد که صدقات و زکات به آنان تعلق ­گیرد». (فتال نیشابوری، روضه الواعظین، ج 2، ص 265/و هم چنین شیخ مفید، الارشاد، ج 2، ص 384/ و هم چنین طبرسی، اعلام الوری، ص 462/ و هم چنین اربلی، کشف الغمه، ج 2، ص 465)


از نظر نگارنده­ی مقاله روایات نوع دوّم که گرفتن جزیه را از مردم سایر ادیان توسط حضرت مهدی (عج) رد می­کند، از قوّت و اعتبار بیشتری برخوردار می­باشد. اساساً آرزوی هر مؤمنی این است که کامل­ترین دین­ها با تمام نعمت­ها برروی زمین رواج یابد و این همان اسلام با محور ولایت است که درکلام وحی بدان اشاره شده است. «الیوم اکملت لکم دینکم و اتممت علیکم نعمتی و رضیت لکم الاسلام دینا»6 (مائده ـ 3) و چون بشر روزگار صدر اسلام، زیر بار این دین ولایتمدار نرفت، خداوند امامی را از پس نسل­های ائمه (ع) برای دوران شکوهمند تاریخ ذخیره کرده است تا زمین را پر از عدل و داد گرداند همچنان که از ظلم و ستم پر شده است.از سوی دیگر گرفتن جزیه از مردم سایر ادیان در آغاز صدراسلام برای مصارف عمومی و رفع نیاز فقرا استفاده می­شد. و گرفتن این جزیه از مردم سایر ادیان در دوره­ی حضرت مهدی(عج) کاری عبث و بیهوده خواهد بود؛ چرا که طبق روایات مشهور، آسمان و زمین برکات خود را بر مردم آن زمان ارزانی می­دارد و همه­ی گنج­های زمین میان مردم تقسیم می­شود «و همه بی­نیاز می­شوند به طوری که نیکوکاران کسی را برای بخشش، صدقه و دادن زکات نمی­یابند» (مجلسی، ج52، ص383).


از سوی دیگر با تدبّر در قرآن، به آیاتی برخورد می­کنیم که آشکار و پنهان از غلبه­ی کامل دین اسلام برفراز گیتی خبر می­دهد و وجود هر آیینی غیر از دین اسلام را جایز نمی­شمارد و حتی تأویل معصومین (ع) در ذیل این آیات نیز مؤیّد این مطلب می­باشد که در زمان حضرت مهدی (عج) هیچ دینی جز اسلام اجازه­ی بقا نخواهد داشت؛ برای اثبات این موضوع به آیات ذیل با تأویل ائمه (ع) اشاره می­گردد:

1ـ «أفغیرَ دینِ الله یبغون و له أسلَمَ مَن فی السَّمواتِ و الأرضِ طوعاً و کرهاً»3 (آل عمران ـ 83).


در ذیل این آیه تأویل شده است که آن درباره ی حضرت قائم (عج) نازل شده و آن حضرت یهودیان، مسیحیان، صائبی ها و کفار را بین اسلام و شمشیر مخیّر می­گردانند. (مجلسی، ج 52، ص 340).


2ـ هو الذی أرسَلَ رسولَه بِالهدی و دین الحق لیظهره علی الدین کُلِّه ولو کره المشرکون2 (صف 9).


تأویل این آیه نیز در گفتار ائمه (ع) هنوز محقق نشده است و تحقق واقعی آن در زمان یک پارچگی دنیا به وسیله­ی دین اسلام در دوره­ی حضرت مهدی (عج) بیان شده است. (شیخ صدوق، کمال الدین، ج 2، ص 670 / و هم چنین علامه حلی، العدد القویه، ص 69).


3ـ «قاتِلوهم حتی لا تکون فتنهٌ و یکون الدینُ کُله لله»4


تأویل این آیه نیز محقق نشده است زیرا هنگامی که تأویل آن فرا رسد، هیچ دینی جز اسلام از آنان پذیرفته نمی­شود و اسلام در همه­ی نقاط دنیا چیره می­گردد.(کلینی، ج8، ص 201 / و هم چنین العیّاشی، ج2، ص 56).


4ـ لَیمکِّننَّ لهم دینَهم الذی ارتضی لهم و لیبدِّ لَنَّهم مِن بعد خوفهِم أمنا یعبدوننی لا یُشرکون بی­شیئاً”7 (نور ـ 55).


در کلام ائمه (ع) و استدلال فقها، عدم شرک به خداوند و قدرت واقعی دین اسلام فقط در زمان حضرت مهدی (عج) رخ خواهد داد زیرا هیچ دینی جز اسلام از آنان پذیرفته نمی­گردد و هرکس دینی غیر از اسلام اختیار کند، هرگز از او پذیرفته نخواهد شد. (آل عمران، 85).


نتیجه ­گیری
در این مقاله با تکیه بر روایات ائمه (ع) دریافتیم که جهان روزی را در پیش خواهد داشت که در آن زمان، همه­ی کشورهای کوچک و بزرگ به یک کشور واحد تبدیل می­شود و یکپارچگی و امنیت، رفاه و برکت و تکامل انسان در مسیر عبودیت حق و زوال شرک سرتاسر دنیا را فرا می­گیرد.


از سوی دیگر با استناد برخی از آیات قرآن و تأویل ائمه(ع) در ذیل آن، به این نتیجه رسیدیم که در زمان حضرت قائم (عج)، اسلام برهمه­ی ادیان غلبه خواهد کرد و هیچ دینی جز اسلام اجازه­ی بقا نخواهد داشت.


منابع و مأخذ:
1ـ ابن شهر آشوب، المناقب، مؤسسه ی انتشارات علامه، قم، 1379 هجری قمری.

2ـ إربلی، علی بن عیسی، کشف الغمّه، مکتبه بنی هاشم، تبریز، 1381 هجری قمری.

3ـ حلی،رضی­الدین، العددالقویه، چاپ­کتاب خانه آیت الله مرعشی، قم، 1408، هجری قمری.

4ـ دیلمی، إرشاد القلوب، انتشارات شریف رضی، 1412 هجری قمری.

5ـ سلیمان، کامل، یوم الخلاص، ترجمه علی اکبر مهدی پور، نشر آفاق، چاپ سوم، تهران 1376 هجری شمسی.

6ـ شیخ صدوق، علل الشرایع، انتشارات مکتبه الداوری، قم.

7ـ شیخ صدوق، کمال الدین، دارالکتب الإسلامیه، قم، 1395 هجری قمری.

8ـ طبرسی، الإحتجاج، نشر مرتضی، مشهد، 1403 هجری قمری.

9ـ طبرسی، إعلام الوری، دارالکتب الإسلامیه، تهران.

10ـ طبری، عماد الدین، بشاره المصطفی، کتابخانه حیدریه، نجف، 1383 هجری قمری.

11ـ الطوسی، الأمالی، انتشارات دارالثقافه، قم، 1414 هجری قمری.

12ـ العیاشی، محمدبن،مسعود، تفسیرالعیاشی، چاپ­خانه­علمیه،تهران، 1380 هجری قمری.

13ـ فتال نیشابوری، محمد بن حسن، روضه الواعظین.

14ـ فرات بن ابراهیم الکوفی، تفسیر فرات، مؤسسه چاپ و نشر، 1410 هجری قمری.

15ـ فیض الأسلام، علینقی، ترجمه و شرح نهج البلاغه، انتشارات فقیه.

16ـ القرآن الکریم.

17ـ کلینی، ثقه الاسلام، الکافی، دارالکتب الاسلامیه، تهران، 1365 هجری شمسی.

18ـ مجلسی، بحار الأنوار، مؤسسه الوفاء، بیروت، 1404 هجری قمری.

19ـ شیخ مفید، الإرشاد، چاپ کنگره ی شیخ مفید، قم، 1413 هجری قمری.

20ـ نعمانی، محمد بن ابراهیم، الغیبه النعمانیه، مکتبه الصدوق، 1397 هجری قمری.


پی نوشت
1ـ اگر مردمان این شهرها و کشورها ایمان می­آوردند و پرهیزگاری می­کردند، برکات آسمان و زمین را بر روی آنان می­گشودیم.

2ـ او خدایی است که پیغمبر خود را همراه با هدایت، رهنمود و آیین راستین ـ اسلام ـ فرستاده است تا این آیین را بر همه­ی ادیان دیگر چیره گرداند؛ هر چند مشرکان دوست نداشته باشند.

3ـ آیا آیینی جز دین خدا ـ اسلام ـ را می­جویند. آنان که در آسمان و زمین به سر می­برند، از روی اختیار یا از روی اجبار در برابر خدا تسلیم هستند.

4ـ با آنان پیکار کنید تا فتنه­ای باقی نماند و دین ـ خالصانه ـ از آن خدا گردد.

5ـ آنان ـ مؤمنین ـ کسانی هستند که هر گاه در زمین آنان را قدرت بخشیم، نماز را بر پای می­دارند و زکات می­پردازند و امر به معروف و نهی از منکر می­کنند.

6ـ امروز دین شما را برایتان کامل کردم و نعمت خود را بر شما تمام گردانیدم و اسلام راـ به عنوان آیین خداپسند ـ برای شما برگزیدم.

7ـ خداوند وعده فرمود که دین پسندیده­ی آنان را بر همه­ی ادیان چیره گرداند و ترس و بیم مؤمنان را به امنیت تبدیل کند به طوری که فقط او را عبادت کنند و شرک نورزند.